Romatoid Artrit Nedir, Nasıl Gelişir ve Nasıl Tedavi Edilir?
Bağışıklık sisteminin özellikle el bileği, parmak kök (MKP) ve orta (PİP) eklemleri ile ayak eklemlerini döşeyen sinovyal zara saldırması sonucu gelişen kronik, simetrik (her iki eli birden tutan) iltihaplı eklem romatizmasıdır. Tedavi edilmeyen sinovit ('pannus' dokusu) zamanla kıkırdağı, kemiği ve tendon bağlarını aşındırarak parmaklarda kuğu boynu ve ulnar kayma gibi şekil bozukluklarına yol açar.
Romatoid Artrit (İltihaplı Eklem Romatizması); kireçlenmeden (osteoartrit) çok farklı olarak sabahları **1 saatten uzun süren belirgin eklem tutukluğu**, her iki elin bilek ve parmak eklemlerinde simetrik, hamur kıvamında yumuşak şişlik, sıcaklık ve kavrama gücünde azalma ile karakterizedir.
Romatoid artrit tedavisinde romatolojik ilaçlar (DMARD ve biyolojik ajanlar) sistemik iltihabı baskılarken; eklemlerin donmasını önleyen, kas erimesini durduran ve parmaklarda kalıcı şekil bozukluğu (deformite) gelişmesini engelleyen yegane yöntem **Fizik Tedavi ve Eklem Koruma Rehabilitasyonudur**.
Fizik tedavide en kritik kural hastalığın **'Akut (Sıcak/Şiş) Alevlenme Dönemi'** ile **'Kronik (Sakin/Remisyon) Dönemi'**ni ayırt etmektir: Eklemlerin şiş ve sıcak olduğu akut dönemde kesinlikle sıcak uygulanmaz; soğuk uygulama, TENS, istirahat atelleri ve izometrik egzersizler yapılır.
İltihabın sakinleştiği dönemde ise parafin banyoları, ultrason, magnetoterapi, el-parmak mobilizasyonu ve güçlendirme egzersizleri ile el becerileri ve yürüme konforu en üst düzeye çıkarılır.
✓ Romatoid Artrit Tipik Klinik Belirtileri
- • Özellikle her iki el, el bileği ve ayak küçük eklemlerinde simetrik ağrı ve şişlik
- • Sabah uyanıldığında en az 1 saat ve daha uzun süren eklem tutukluğu/sertliği
- • Tutulan eklemlerde sıcaklık artışı, hassasiyet ve hareket kısıtlılığı
- • Halsizlik, çabuk yorulma ve zamanla parmaklarda şekil bozukluğu riski